Ly hôn đơn phương là một quyết định khó khăn, nhưng đôi khi là điều cần thiết để bản thân chấm dứt một cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Nếu bạn đang cân nhắc ly hôn đơn phương, bạn có thể cảm thấy choáng ngợp trước các thủ tục pháp lý phức tạp. Công ty Luật TNHH Long Phước sẽ hướng dẫn bạn từng bước về thủ tục ly hôn đơn phương ở Việt Nam, giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình và chuẩn bị tốt nhất cho hành trình này.

1. Đơn phương ly hôn là gì?

Đơn phương ly hôn còn gọi là ly hôn theo yêu cầu của một bên, được quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Được hiểu là việc một bên vợ hoặc chồng yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân khi không có sự đồng thuận của bên còn lại.

Các căn cứ để ly hôn đơn phương:

• Bạo lực gia đình.
• Vợ hoặc chồng vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng.
• Vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố mất tích.
• Vợ hoặc chồng bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình.
• Vợ hoặc chồng bỏ nhà đi không có tin tức trong thời gian dài.

Như vậy, khi vợ hoặc chồng có căn cứ về việc cuộc hôn nhân của hai vợ chồng lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được thì có thể yêu cầu Tòa án sẽ giải quyết ly hôn.

2. Ai có quyền nộp đơn yêu cầu ly hôn?

Theo khoản 1, khoản 2 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định các đối tượng có quyền nộp đơn yêu cầu ly hôn, bao gồm:

• Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
• Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

3. Thủ tục đơn phương ly hôn gồm bao nhiêu bước?

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ ly hôn

• Đơn xin ly hôn đơn phương/Đơn khởi kiện ly hôn theo mẫu 23-DS được ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP:
  • Nêu rõ lý do xin ly hôn.
  • Ghi rõ yêu cầu giải quyết quan hệ hôn nhân, tài sản, nợ chung và quyền nuôi con (nếu có).
• Bản chính giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;
• Bản sao có chứng thực chứng minh nhân dân/Căn cước công dân của cả hai vợ chồng;
• Bản sao có chứng thực giấy khai sinh của con chung (nếu có);
• Các tài liệu chứng minh tài sản chung, riêng (nếu có);
• Các tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ xin ly hôn (nếu có).

Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ cần thiết thì người yêu cầu nộp tại Tòa án có thẩm quyền đã nêu ở trên.

Bước 2: Nộp hồ sơ đến Tòa án có thẩm quyền

Người yêu cầu nộp hồ sơ đơn phương ly hôn đến Tòa án nhân dân khu vực tại nơi bị đơn cư trú, làm việc.

Bước 3: Nhận, xem xét và thụ lý đơn

Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện.

Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải xem xét đơn khởi kiện và có một trong các quyết định sau đây:

• Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện;
• Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án;
• Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác;
• Trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện nếu vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Bước 4: Nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm và nộp lại biên lai tạm ứng án phí cho Toà

Sau khi nhận hồ sơ khởi kiện, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo ngay bằng văn bản cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí.

Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được giấy báo của Tòa án về việc nộp tiền tạm ứng án phí, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí. 

Thẩm phán thụ lý vụ án khi người khởi kiện nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí.

Trường hợp người khởi kiện được miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng án phí thì Thẩm phán phải thụ lý vụ án khi nhận được đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo.

Bước 5: Tham gia buổi hòa giải

Hòa giải: Thủ tục hòa giải tại Tòa án là thủ tục bắt buộc trước khi đưa vụ án ra xét xử trừ những vụ án không được hòa giải hoặc không tiến hành hòa giải được hoặc vụ án được giải quyết theo thủ tục rút gọn.

• Nếu hòa giải thành: Tòa án lập biên bản hòa giải thành và sau 07 ngày mà các đương sự không thay đổi về ý kiến thì Tòa án ra quyết định công nhận hòa giải thành và quyết định này có hiệu lực ngay và không được kháng cáo kháng nghị.
• Nếu hòa giải không thành: Tòa án cũng phải lập biên bản hòa giải không thành sau đó ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.

Bước 6: Mở phiên tòa xét xử lý hôn

Sau khi ra quyết định đưa vụ án ra xét xử các bên được Tòa án gửi giấy triệu tập và được thông báo rõ về thời gian, địa điểm mở phiên Tòa sơ thẩm. Đương sự sẽ tham gia vụ án, cung cấp đầy đủ tài liệu, chứng cứ, trình bày ý kiến để Tòa án căn cứ giải quyết ly hôn cho các bên.

4. Đơn phương ly hôn mất bao lâu?

Giải quyết vụ án đơn phương ly hôn mất nhiều thời gian hơn so với ly hôn có sự đồng thuận của cả hai phía. Tùy vào tính chất phức tạp của vụ án như có tranh chấp tài sản, tài sản ở nhiều nơi hoặc một trong các bên vắng mặt nhiều lần sẽ kéo dài thời gian giải quyết ly hôn. Tuy nhiên, thông thường giải quyết đơn phương ly hôn sẽ mất ít nhất là 04 tháng.

5. Đơn phương ly hôn mất bao nhiêu tiền?

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, nếu một vụ ly hôn không có giá ngạch thì mức án phí sơ thẩm là 300.000 đồng, án phí phúc thẩm 300.000 đồng.

Trường hợp vụ án ly hôn có giá ngạch thì tùy vào giá trị của tài sản tranh chấp, án phí ly hôn sẽ được tính như sau:

GIÁ TRỊ TÀI SẢN	MỨC THU ÁN PHÍ
Từ 6.000.000 đồng trở xuống	300.000 đồng
Từ trên 6.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng	5% giá trị tài sản có tranh chấp
Từ trên 6.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng	20.000. 000 đồng + 4% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 400.000.000 đồng
Từ trên 800.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng	36.000.000 đồng + 3% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 800.000.000 đồng
Từ trên 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng	72.000.000 đồng + 2% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 2.000.000.000 đồng
Từ trên 4.000.000.000 đồng	112.000.000 đồng + 0,1% của phần giá trị tài sản tranh chấp vượt 4.000.000.000 đồng.

Trên đây là những thông tin cần thiết Luật Long Phước chia sẻ tới Quý bạn đọc về việc thủ tục đơn phương ly. Nếu có gì còn thắc mắc, vui lòng liên hệ TỔNG ĐÀI 0889.358.949 hoặc 0948.136.249 gặp Luật sư tư vấn luật trực tuyến của Công ty Luật TNHH Long Phước.